30 Gün Boyunca Aynı Yemekleri Yedim ve İşe Yaradı

Sağlıklı beslenmeyi alışkanlığa dönüştüren TBK sistemi

Geçenlerde sesimi daha iyi kullanabilmek için bir hizmet aldım. Eğitmen, sesi iyi kullanmam için beslenmemin de düzgün olmasının öneminden bahsetti. Ne tarafa bakarsanız bakın, herkes beslenmeden bahsediyor. Hangi sağlık sorununa baksanız arkasında benzer bir çözüm var: beslenmeyi düzeltmek. Hatta sağlık sorununuzun olmasına bile gerek yok, daha kaliteli bir hayat için yediğinize içtiğinize dikkat etmelisiniz.

Ben de yıllardır bağırsak problemleri yaşadığım için beslenme konusunda zorunlu bir farkındalığım oluştu. Bana neyin iyi gelip gelmediğini anlamakla çok uğraştım, hâlâ da uğraşıyorum. Yılların birikimiyle pek çok şeyi öğrendiğimi itiraf etmeliyim. 10 yıla yakın bir süredir bu öğrendiklerimi beslenme düzenime yansıttım. Hep daha iyi olmaya çalışırken bazı durumlarda kontrolü kaybedebiliyorum ve beslenme düzenim bozuluyordu. Bu kontrolü kaybettiğim zamanları radarıma aldım ve genel bir sorun tespit ettim: evde yemek bulamadığım anlarda sağlıksız seçimler yapıyorum. Buradan hareketle bu soruna bir sistem getirmeye karar verdim ve 30 günlük bir challenge başlattım.

Hem ben hem eşim evden çalıştığımız için üç öğünü de evde yiyoruz. Bütün yemekleri kendimiz yapmaya çalışıyoruz, malum dışarıda içine ne koyduklarını bilmiyoruz. Sürekli evde yemek yapmak bir noktadan sonra sıkıcı gelebiliyor. Ben de bir insan olduğum için bazen evde yemek çıkmıyor. Bu durumlarda iki seçenek kalıyor: ya yemek yemek için dışarı çıkıyoruz ya da hazır gıdalara yöneliyoruz. Kendi gözlemim şu: yemek yapmayı bir kez salıverdim mi bu 3–5 gün kadar sürebiliyor. Bu süre zarfında hem bedenim kötü etkileniyor hem de çocuklara sağlıklı yemek yediremedim diye kendimi hırpalıyorum.

Her şey gibi burada da düzenim olunca çok daha istikrarlı olduğumu fark ettim.

Uzun bir süre haftalık yemek listesi yapardım. Böyle bir liste elinizde varsa hem işiniz kolaylaşıyor hem de haftalık alışveriş çok daha verimli geçiyor. Bazı sabit günler de belirlemiştim, salı balık, cuma hamburger gibi. Ne pişireceğim derdi bu şekilde son buluyordu. Önceden hazırlayıp buzluğa attığım için çoğu zaman işim kolaylaşıyordu.

Ama bu plan yeterli değildi. Bazen buzlukta hazır bir şey kalmıyordu, bazen sabit olmayan günlere ne yapacağımı bilemiyordum, bazen de hiçbir şey yapmak istemiyordum. Sistemim iyiydi ama kaçak günleri minimuma indirmem gerekiyordu.

Sistem kurmaya karar verdim

Sistemi anlatmadan önce yeme düzenimden bahsedeyim. Günde iki ana öğün yiyorum: kahvaltı ve geç bir öğlen yemeği. Akşam üzeri küçük bir şeylerle geçiştiriyorum. Kahvaltı kolaylıkla halloluyor ama ikinci ana öğünü hazırlamak zaman zaman sorun oluyordu. Bugün anlatacağım sistemi tam da bu sorunu çözmek için geliştirdim.

İki koşulum vardı: ne yiyeceğimi düşünmeme gerek olmamalıydı ve günlük yemeği hazırlamak minimum çaba istemeliydi.

Bunun üzerine TBK sistemini kurdum. TBK, tabak sistemimizin adı.

Bugün tabak da ne var?

Size kısaca sistemi anlatacağım. 1. gün T yani tavuk günü. 2. gün B yani balık günü. 3. gün K yani köfte günü.

30 gün boyunca bu döngüyle devam etmeye karar verdim. Böylece ne yiyeceğiz derdine son vermiş olduk.

— Dün ne yemiştik? — Tavuk — O zaman bugün balık günü!

Sistem gayet açıktı ama iki hedefimiz vardı: ne yesek diye düşünmeye son vermek ve minimum çabayla günlük yemeği hazırlamak. Birincisini TBK ile çözmüştük. İkincisi için başta biraz zaman ayırmak gerekiyordu.

Haftada bir kapsamlı alışveriş yaptım, sonra mümkün olduğunca her şeyi önceden hazırlayıp buzluğa attım.

Tavuk günleri için 2 kg tavuk göğsü alıp dört seferlik hazırlık yapıyorum. İki öğünlük kısmı jülyen doğrayıp baharatlandırıyorum, tavada hemen pişirilebilecek şekilde buzluğa atıyorum. Diğer iki öğün için küp küp doğrayıp saklıyorum. Yemek günü sabah çıkarıp sebzelerle sote yapıyorum.

Balık günleri çok daha kolay. Hazır temizlenmiş somon alıyorum, fırında ya da buharda pişiriyorum. Yanına salata, sebze yemeği veya sadece sebze haşlama yapıyorum. Tazeden sürekli almak zor olduğu için fazlasını alıp tek tek poşetleyip buzluğa atıyorum.

Köfte günleri de pratik günlerden biri. 2 kg kıymayla önceden köfte hazırlayıp buzluğa koyuyorum. Tek seferde 2 kg köfte hazırlamak bazen ağır geldiği için ikiye bölerek yapıyorum.

Ana yemekler bu şekilde hazır oluyor. Yanına birkaç temel sebzem var, döndürüp duruyorum: brokoli, kuşkonmaz, bezelye, enginar, pırasa. Başlarda salata malzemesini yıkayıp kurulayarak saklıyordum ama bir süre sonra yorucu geldi ve bıraktım. Bağırsaklarım için çiğ sebze zaman zaman sorun olduğundan zaten pişmiş sebzelere yöneldim.

30 günde neler değişti?

Bu sisteme başlarken en temel hedefim sağlıksız seçimleri minimuma indirmekti. 30 gün sonunda hiçbir sağlıksız seçim yapmadım. Çünkü her gün ne yiyeceğim belliydi ve hazırdı.

Mental olarak da çok iyi geldi. Her gün ne yiyeceğini düşünmek bile zaman zaman yorucu olabiliyor. Bu küçük gibi görünen sorunu ortadan kaldırmak büyük bir rahatlamaya sebep oldu.

Sağlıklı beslenmenin verdiği huzuru resmen hissettim. Günü güzel kapattığımda kendim için iyi bir şey yapmış olmanın hissi gerçekten güzeldi.

Bir süre sonra hafifleme hissi geliyor. Bazen göbeğinizin küçülmesi gibi, bazen tartıda eksi görmek gibi kendini belli ediyor. Bu his hem uykunuza yansıyor hem de sabah kalkma enerjinize.

Kilo verdiğimi söylemeden geçemeyeceğim. Zaten yeme içmeme dikkat ediyordum ama kontrolü kaybettiğim zamanlar yüzünden uzun süre aynı kilolarda kalmıştım. Bir ayın sonunda 2–3 kilo vermek beni mutlu etmedi dersem yalan söylemiş olurum.

En büyük artılarından biri zaman kazandırması. Haftalık hazırlıkta uzun bir zaman harcıyor olsam da günlük yemek yapma sürem ciddi ölçüde azaldı.

Negatif bir şey olmadı mı?

Bir süre sonra yemekler sıkıcı gelmeye başladı. Sürekli aynı şeyleri yiyebilecek biri olmadığımdan belki bana daha çok öyle gelmiştir. Ama bir ay devam ettireceğime dair kendime söz verdiğim için takılmadım. Bu süre zarfında özellikle yancıları çeşitlendirmeye çalıştım, böylece tabağa biraz farklılık kattım.

Sağlıklı beslenmek isteyip zaman bulamıyorsanız kesinlikle deneyin. Benim sistemim TBK oldu ama siz kendinize uygun bir döngü kurabilirsiniz. Tavuk, balık, köfte yerine sizin için anlamlı olan ne varsa onu koyun ortaya. En azından bir ay kendinizi bu konuda test edin. Çünkü bazen ihtiyacınız olan şey daha fazla irade değil, daha iyi bir sistemdir.